3777 Armenië (53 - 591 n. Chr.)
z. ook: Romeinse provincies; Armenië (200 v. Chr. - 53 n. Chr.)


In de nazomer van 17 n. Chr. vertrok Germanicus na zijn Germaanse expedities ( Europa 1 - 100) naar Asia om in Armenië orde op zaken te stellen. Hij plaatste Zeno, de zoon van Polemon van Pontus als Artaxias III op de Armeense troon. Artaxias lll werd in 35 n. Chr. opgevolgd door Arsaces, de zoon van Artabanus lll van Parthië. 

 In de eerste eeuw na Chr. concentreerde de strijd tussen de Parthen en Rome zich daarna op het bezit van Armenië, dat beurtelings onder het bewind kwam van pro-Romeinse en pro-Parthische en  koningen.Gedurende tien jaar (37 - 47) was Armenië in het bezit van de Perzen. Daarna nam Rome de controle over het koninkrijk over. 

links: Germanicus

Vanaf 54 werd het koninkrijk Armenië geregeerd door het huis Arsjakoeni of Arsacid dynastie (54 – 428). De eerste koning van deze dynastie was Tiridates (54 – 56), de laatste koning Artaxes IV (423 - 428) Het land was toen gedeeld in 15 provincies of staten. Elk van deze staten had een of meerdere vorstelijke huizen. 

Onder Nero bonden de Romeinse legioenen  opnieuw de strijd aan tegen de Perzen (55 - 63), die opnieuw Armenië waren binnengevallen. Armenië werd opnieuw bezet in 60, maar Rome raakte het twee jaar later weer kwijt aan de Parthen. Rome stuurde vervolgens een enorme legermacht onder aanvoering van Corbulo, bestaande uit legioenen uit alle provincies van het Romeinse rijk naar deze regio op de strijd aan te binden met de Parthen, toen geregeerd door Vologases l (51 - 78). Corbulo trok Armenië binnen en nam Artaxata en Trigranocerta in, maar uiteindelijk zette hij toch Tiridates, de broer van de Parthische koning Vologases weer terug op de troon, ondanks opdrachten uit Rome om de Parthen voorgoed uit dit betwiste gebied te verdrijven. Daarop werd Paetus naar het oosten gestuurd om het over te nemen, maar deze leed een smadelijke nederlaag tegen de Parthen. Daarna kreeg Corbulo het bevel weer terug en streed een succesvolle campagne. Toch was de uiteindelijk uitkomst dat Tiridates weer op de Armeense troon bevestigd zou worden door Rome.

Armenië 150 n. Chr.

Tijdens het bewind van Antonius Pius vielen de Perzen in 161 n. Chr. opnieuw Armenië binnen, waarna Vologases lll (148 - 192) zijn opperbevelhebber op de Armeense troon plaatste
Om de dreiging van de Parthen te keren ondernam Lucius Verus, door Antonius Pius tot Augustus en medekeizer, van 162 - 165 een campagne. Lucius Verus liet het oorlog voeren echter liever over aan zijn officieren en bleef zelfr in Antiochië. Zijn leger behaalde niettemin enkele grote overwinningen op de Parthen en slaagde er zelfs in de hoofdstad in te nemen. Vervolgens werd Sohaemus, een Romeins staatsburger van Armeens afkomst werd als regentkoning op de troon van Armenië geïnstalleerd.

In 113 n. Chr. trok keizer Trajanus zegevierend door Armenië en Mesopotamië.

Ardasjir l, de eerste koning van de dynastie der Sassaniden (226-241) was spoedig meester van de Parthische landen, met inbegrip van Babylonië. Armenië bleef evenwel als half onafhankelijke bufferstaat bestaan onder een Arsacidische dynastie. In het oosten hoorde ook Bactrië niet meer tot het rijk. Daar hadden de hier ingevallen volken (vooral Tocharen) eigen staten gesticht, waarmee de Sassaniden voortdurend oorlog hadden te voeren.

In 252 bezetten de Sassaniden Armenië opnieuw. Zij behielden het echter maar kort: In 287 keerden de Romeinen terug. In 303 werd Armenië de eerste staat die het Christendom aanvaarde als staatsgodsdienst. De Armeens Apostolische Kerk bestaat nog steeds als afzonderlijke religie naast de Rooms Katholieke en de Oosters Orthodoxe Kerk.

In 301 was Armenië de eerste formele staat die het christendom aannam als officiële staatsgodsdienst, twaalf jaar voor Rome.

Arshak ll (363 - 381)

In 384 werd Armenië gesplitst in twee delen. Het westelijke deel (Armenia Minor) werd een provincie van het Oostelijke deel van het Romeinse rijk onder augustus Theodosius l. Oost-Armenië bleef een koninkrijk tot 428, toen de plaatselijke adel de heersende koning van de troon stootten en de Sassanidische heerser Sapor lll (383-388) in zijn plaats een gouverneur aanstelde.

In 451 kwam bijna heel Armenië in opstand tegen de Perzische Rijk, Na de slag van Avarajr werd de Perzische overheersing voorlopig afgeschud.  

Armenië (591 - 914)

Gemaakt: 12-04-06

Colofon