2231

Burcht Tyrins

De citadel Tyrins met woonpaleis van het megarontype dateert vermoedelijk uit de 14e eeuw v.Chr., al tonen archeologische sporen aan dat de heuvel al veel vroeger bewoond was en al vóór ca. 2000 v.Chr. een rol heeft gespeeld. Tiryns was een van de belangrijkste politieke centra van de Myceense periode. 
Proitos 14e eeuw
Megapenthes
Perseus ? - 1348
Electrycon 1348-1311
Alcaeus
Ampitryon
Proitos (Proetus)

Proitos, de mythische koning van Tiryns, was de zoon van Abas, koning van Argos. Nadat Proitos door zijn tweelingbroer Akrisios uit Argos verdreven was, werd hij koning van Tiryns. Met de hulp van zijn schoonvader, koning Iobates van Lycië, wist hij later de troon van Argos terug te winnen, maar uiteindelijk liet hij deze toch weer aan Akrisios over. Pausanias vermeldt dat de oorzaak van deze broedertwist lag bij het handtastelijke gedrag van Proitos tegenover Akrisios' dochter Danaë. Opmerkelijk is wel dat we bij Ovidius een afwijkende versie van het verhaal aantreffen. Hier is het Akrisios die door Proitos wordt verjaagd, en niet andersom. 

Als banneling zocht de held Bellerophon toevlucht bij Proitos. Zijn vrouw Anteia, ook wel Stheneboia genaamd, werd verliefd op de held. Toen hij niet op haar avances in wilde gaan, beschuldigde zij hem ervan dat hij geprobeerd had haar te verkrachten. Omdat Proitos het gastrecht niet durfde te schenden door zijn gast te vermoorden, stuurde hij Bellerophon naar zijn schoonvader, koning Iobates van Lycië, met een verzegelde brief, waarin hij Iobates vroeg Bellerophon te doden omdat hij zijn dochter had aangerand. Vóór Iobates het zegel verbrak, vierde hij negen dagen lang feest met Bellerophon. Toen hij eindelijk de brief gelezen had, durfde hij zijn gast evenmin te vermoorden en gaf hem in plaats daarvan opdrachten, waarvan hij verwachtte dat zelfs de held Bellerophon ze niet zou kunnen overleven.

Proitos had drie dochters, die door de godin Hera met waanzin werden geslagen, omdat zij haar schoonheid geminacht hadden (of volgens anderen goud uit haar tempel geroofd hadden). Later was de arts en ziener Melampus bereid twee van hen te genezen (de derde was inmiddels al gestorven!), in ruil voor één derde deel van Proitos' koninkrijk. Eenmaal genezen werden de beide meisjes aan Melampus en zijn broer Bias uitgehuwelijkt. Volgens weer een andere versie was niet Hera, maar Dionysos de godheid die zich geminacht voelde, omdat Proitos' dochters weigerden diens eredienst te erkennen.

Akrisios’ kleinzoon Perseus zou later zijn grootvader wreken en veranderde Proitos in een steenblok door hem in de ogen van het afgehakte Medusa-hoofd te laten kijken. 

Megapenthes 

Megapenthes de zoon van Proitos verruilde het koningschap over Tyrins met Perseus. Megapenthes werd koning van Argos.

Perseus (?-1348)

Perseus versloeg in 1381 v. Chr. Dionysus. Het jaar daarop ondernam Perseus een expeditie naar Kreta, waar hij het laatste Minoïsche paleis Knossos verwoestte ( Kreta (ca. 1450 - 1380 v. Chr.). In 1376 v. Chr. werd Perseus Hoge Koning van alle Myceense rijken op het Griekse vasteland. Als tegenprestatie voor hun trouw aan zullen de plaatselijke vorsten ongetwijfeld een grote mate van onafhankelijkheid hebben geëist. In 1350 v. Chr. stichtte Perseus de burcht Mycene. In 1348 v. Chr. stierf Perseus

Electrycon (1348 - 1311) 

Na de dood van Perseus werd Electrycon, de zoon van Perseus de nieuwe Hoge Koning van Mycene. Hij was de stamvader van vele helden, o.a. van Heracles. Elektryon, die in Midea heerste, trouwde met zijn nichtje Anaxo. Zij kregen acht zonen en een dochter, Alkmene, de moeder van Herakles. Alcaeus (Alkaios), de broer van Electricon vestigde zich met zijn vrouw Lysidike, eveneens een dochter van Pelops, in Tiryns. We weten niet waarom Electryon het koninkrijk van zijn vader erfde en niet zijn broer Alcaeus.

Amphitryon, de zoon van Alcaeus wierp zich na de dood van zijn vader op als rechtmatige opvolger en maakte zich meester van de troon toen Amphitryon strijd leverde tegen zijn broer Mestor, die hij uit Argolis had verdreven en zich gevestigd had op de eilanden van de Taphiërs, tegenover de westkust van Griekenland, ter hoogte van Akarnania. Aan het hoofd van een leger keerde Mestor terug naar Argolis om de troon op te eisen. In de strijd die volgde sneuvelden zeven van de acht zonen van Elektryon. Amphitryon wilde trouwen met zijn nicht Alkmene, maar Alkmene en haar vader stelden als huwelijksvoorwaarde dat Amphitryon eerst te strijde zou trekken tegen de Taphiërs dei Alkmenes broers hadden gedood. Niet eerder dan dat de zeven broers gewroken waren, zou Ampitryon zijn vrouw mogen aanraken.

Tijdens de afwezigheid van Amphitryon was het oog van Zeus gevallen op de mooie Alkmene. De oppergod bedacht een heel bijzondere truc om de vrouw te veroveren. Hij trad haar tegemoet in de gedaante van haar echtgenoot en deelde zodoende het bed met haar. Alkmene was zich niet in het minst van enig kwaad bewust. Haar goddelijke minnaar bracht de zon en de maan tot stilstand, drie dagen lang. Alzo verwekte Zeus bij Amphitryons vrouw, tijdens een huwelijksnacht die drie etmalen duurde, een zoon: Herakles.

Toen de ware Amphitryon, amper één dag later, thuiskwam, verwonderde hij zich over de koele wijze waarop hij door zijn jonge vrouw ontvangen werd. Deze laatste daarentegen verwonderde zich over de vurigheid die haar man tentoon spreidde, na de lange en hartstochtelijke nacht. Die dag verwekte Amphitryon bij haar nog een tweede zoon. Negen maanden later zou Alkmene twee kinderen ter wereld brengen: Herakles, zoon van Zeus, en Iphikles, zoon van Amphitryon. Nadat Amphitryon bij een ongeluk koning Electrycon van Mycene had gedood, werd uit Mycene verbannen en vertrok hij naar Thebe
 

De invallende Doriërs verwoestten de burcht rond 1100 v.Chr. Nog lange tijd daarna bleef Tiryns als zelfstandige vestingstad bestaan, tot zij in 468 v.Chr. door het naburige Argos werd verwoest. Sindsdien is de burcht nooit meer opnieuw bewoond.

 

De opgravingen (onder meer door Heinrich Schliemann, Wilhelm Dörpfeld) hadden plaats van 1884 tot 1929 en opnieuw sinds 1965; bij de laatste werden een beveiligde toegangen naar onderaardse waterreserves ontdekt, alsook andere vondsten die wijzen op een bedreiging van buitenaf aan het einde van de 13e eeuw v.Chr.

Links: ruïnes van de Myceense stad Tyrins. rechts: plattegrond van de burcht Tyrins.

Gemaakt: 25-01-11; laatst bijgewerkt: 02-02-11

colofon