52

Perm (290 - 245 miljoen jaar geleden)

  Carboon (363-290 miljoen jaar geleden)

Klik hier voor het frame van de pagina

Het laatste subtijdperk van het Paleozoïcum, het tijdvak 290 - 245 miljoen jaar geleden, wordt Perm genoemd. Deze naam is afgeleid van een Russische provincie in de Oeral. Tijdens dit  tijdvak, dat 45 miljoen jaar duurde, begonnen de gebergten die tijdens Carboon in Europa waren ontstaan, af te slijten. Aan het eind van het Carboon had zich al een sterke afkoeling ingezet. Deze zette zich voort in het Perm, waardoor er sprake was van een IJstijd.

Het werd langzamerhand heter en droger en dat leidde tot woestijnvorming op vele plaatsen. De rode kleur van veel bodems die in die tijd gevormd werden, is een gevolg van dat hete, droge klimaat. Dit hangt samen met het feit dat alle continenten langzamerhand tegen elkaar aan zijn komen te liggen en één groot supercontinent (Pangea) vormden. Daardoor was er een enorm binnenland ontstaan met een extreem landklimaat. In het Perm ontwikkelden zich dan ook veel plantensoorten die bestand waren tegen hitte en droogte. En ook tegen dierenvraat! Want de amfibieën en de reptielen, die toen de dienst uitmaakten op het land, vraten alles op wat ze tegenkwamen en de planten ontwikkelden als reactie daarop allerlei afweermiddelen zoals stekels en gif.

De evolutie van de planten III. Perm, Trias, Jura en Onder-Krijt

Zeer uitgebreide gebieden op het vasteland werden bedekt met ijs. Een felle kou schijnt zich in die periode over de gehele aarde verspreid te hebben. Australië, ja zelfs een groot deel van de Indische archipel was met een laag ijs bedekt. Ook dit probleem dat nog niet geheel en al is opgelost moet ook vanzelfsprekend op een natuurlijke oorzaak berusten, maar welke? Waarschijnlijk de volgende: de geweldige bebossing die vrijwel het gehele vasteland bedekte had praktisch de gehele voorraad koolzuur uit de dampkring verbruikt, zodat haar isolerende werking tot het verleden behoorde. 

Bovendien is het heel goed mogelijk, ja zelfs zeker, dat door de bijzonder hevige vulkanische werking in die tijd, de aarde met een dikke rook en vulkanische asregen was omgeven zodat praktisch geen zonnestraal tot haar kon doordringen. Zeker is dat met de verandering van het klimaat aan het voortbestaan van verreweg de meeste prehistorische bomen en planten een eind kwam. Het steenkolentijdperk werd definitief afgesloten.
Wat de dierenwereld betrof, de zeeën wemelden van talrijke nieuwe soorten. Sommigen van grote afmetingen. Ook op het vasteland vertoonden zich nieuwe vormen van leven. Later werd het klimaat warmer. 
Grafische voorstelling van de laatste 570 miljoen jaar. 1 Cambrium
2 Ordovicium
3 Siluur
4 Devoon
5 Carboon
6 Perm
7 Tertiair
8 Kwartair
Ondanks het droge klimaat floreren de reptielen en spreiden zij zich over het continent uit. Tijdens het Perm ondergingen zij een explosieve ontwikkeling en werden de belangrijkste diersoort op aarde.
Rechts: Tijdens het Vroeg-Perm leefde de Eryops, een amfibie dat een lengte kon bereiken van ca. 2 meter.
rechts: Vissen uit het Perm

Door een enorme, nog onbekende catastrofe, veranderde tegen het eind van het Perm (ca. 250 miljoen jaar geleden) plotseling het klimaat, waardoor mogelijk lagere zuurstofgehalten ontstonden in het water en hogere temperaturen op aarde. Wat de oorzaak was van deze klimaatsverandering, is voor de geleerden nog een groot raadsel.
Door de stijging van de temperatuur verdampte veel van het water in de oceanen, Een daling van het zeeniveau van zo'n 200 meter was het gevolg.

Door deze gebeurtenissen stierf naar schatting zo'n 85 à 90 % van al het dierenleven uit. w.o. de Blastoidea en Armpotigen) en zo'n 70% van alle gewervelde landdieren (Archosauriërs, Theriodontia (Dicynodonten), uit in een tijdsbestek van een miljoen jaar (derde uitstervinggolf). 

Ook veel insecten legden het loodje. De op het land levende Synapsida en Archosauriërs wisten echter voor een groot deel te overleven en namen de plaats van de Amfibieën in. Zij maakten de weg vrij voor de Dinosauriërs in het hiernavolgende tijdvak: het Trias.

Trias (245-208 miljoen jaar geleden)

laatst bijgewerkt: 17-11-06

colofon