3898

Egypte onder Perzische overheersing (525 - 334 v.Chr.)



Egypte (595 - 525 v. Chr.)

In 525 v. Chr. trok de Perzische heerser Cambyses ll met een groot leger de Nijldelta binnen. Bij één van de Nijlmonden kwam het tot een veldslag, die eindigde met de nederlaag en de vlucht van de Egyptenaren. Na een korte belegering viel de stad Memphis. Farao Psammetichus lll werd gevangen genomen en de Egyptenaren erkenden Cambyses als eerste heerser van de 27e dynastie. In mei 525 v. Chr. werd de Perzische heerser geïnstalleerd op de troon als de nieuwe farao. ( Perzische Rijk)

Cambyses ondernam diverse campagnes om eveneens Nubië en de oase Siwa te onderwerpen, maar slaagde daar niet in. 

Zijn opvolger Darius I bouwde enkele tempels in Egypte, en voltooide de tempel van Hibis in de Kharga oase. De Perzische vorsten zorgden voor het uitbreiden van tempels en andere gebouwen in Egypte en groeven een kanaal die de voorganger was van de huidige Suezkanaal.

De tempel van Hibis stond vroeger midden in de garnizoensstad Hibis, de “stad van de ploeg”. De tempel is gewijd aan de goden Amun-Re, Mut en Khosu. Met de bouw was al gestart in 588 v. Chr. onder het bewind van Apries en werd voortgezet door zijn opvolger Amasis ll (570 – 526 v. Chr.) (26e dynastie) De laatste inscripties dateren uit 522 tijdens het bewind van Darius l. Het is een van de weinig Perzische monumenten in Egypte met enorme reliëfs van koning Darius l op de muren. Op één van de muren is ook een prachtig reliëf van Seth, de god van de oase, met het hoofd van een valk en een blauw lichaam.

De nederlaag tegen de Perzen in de slag bij Marathon tegen de Grieken kwamen brak er in oktober 486 v. Chr. in de Egypte een opstand uit wegens de belastingverhoging.  Precies een jaar later (oktober 485 v. Chr.) stierf Darius de Grote.

In 404 v.Chr. lukte het Amyrtaios uit Sais om de Delta te van de Perzen te heroveren, en rond 400 v.Chr. had hij het gehele land veroverd, waarmee zijn regering de 28e Dynastie vormt.  

In 2000 vond een Egyptisch-Frans archeologenteam bij Alexandrië de resten van twee Egyptische steden: Herakleion en Menouthis die werden gebouwd in de 7e of 6e eeuw v. Chr. Onder meer werden godenbeelden en sieraden naar boven gehaald. Hun strategische ligging aan de westelijke monding van de Nijl (op 6 km van de huidige kustlijn maakte de steden snel tot succesvolle handelscentra. Pas na de economische groei van Alexandrië (gesticht door Alexander de Grote in 331 v. Chr.), in de baai van Abukir) raakten de steden in verval. Na een stijging van de zeespiegel bij een aardschok in de vroege Middeleeuwen verzonken zij in zee.

Darius l (521-486); Xerxes (486-466); Artaxerxes (465-424); Darius ll (424-404)

28e dynastie

Amyrtaios (404-399)

Amyrtaios, waarschijnlijk van Lybische afkomst, was de enige koning van de 28e dynastie. Bij de dood van Darius II en de daaropvolgende interne problemen in het Perzisch koningshuis, kon hij eerst zijn macht vestigen in de westelijke delta. Artaxerxes II werd echter nog tot 402/1 erkend in Elephantine. In deze periode zijn er nog andere troonpretendenten zoals Psammetichus. Hoewel Amyrtaios een einde had gemaakt aan de eerste Perzische overheersing, laat de Demotische Kroniek zich negatief uit over zijn regering. Amyrtaios heeft verder geen monumenten nagelaten en is enkel in de Aramese papyri van Elephantine vermeld.

29e dynastie

Nepherites (399-393)

In 399 of 398 v. Chr. besteeg Nepherites I uit Mendes de troon. Hij en zijn opvolgers Psammuthis en Hakoris ondernamen diverse bouwprojecten in Egypte en het lukte hen eveneens de Perziche aanval in 385-383 v. Chr. af te weren, waarbij zij grotendeels afhankelijk waren van de Griekse huursoldaten. 

Psammuthis (393) Hakoris (393-380); Nepherites ll (380)

30e dynastie (380 -343 v. Chr.)

Nectanebo l (380-362)

In 380 v. Chr. lukte het Nectanebo I, een generaal uit Sebennytos in de Delta, zich op de troon te plaatsen en hiermee de 30e Dynastie vestigen. Tijdens zijn regering floreerde de kunst en werden diverse bouwwerken opgericht. In 373 v. Chr. lukte het hem een Perzische invasie af te weren. 

Teos (365-360)

Teos, de opvolger van Nectanebo begon een offensief in Palestina, maar werd tijdens zijn verblijf in het buitenland door een rebellie in Egypte van de troon gestoten, die overgenomen werd door zijn neef, Nectanebo II.

Nectanebo ll (360-343)

 In 350 v. Chr. slaagde Nectanebo II, ook bekend als Nachthoreb, erin een aanval van de Perzische vorst Artaxerxes III Ochus(358 - 338) af te weren, maar in 343 v. Chr. lukte het de Perzen toch om de macht in Egypte in handen te krijgen, waarmee de periode van de tweede Perzische overheersing in Egypte begon, die ook wel de 31e Dynastie genoemd wordt. Nectanebo vluchtte 343 v. Chr. via de Nijl naar Ethiopië, waarna het Egypte van de oude dynastieën ophield te bestaan. Bijna alles wat door de oude dynastieën was gebouwd aan de goden oftewel heiligdommen, tempels etc. werd door de Perzische overheersers in ruïnes veranderd. 

Onder: de ruïnes van de Amon-tempel in de Siwa oasa in Egypte  die waarschijnlijk onder Nectanebo werd gebouwd en door de Perzen werd verwoest. Foto Bert W. 2009

31e dynastie (Tweede Perzische overheersing) (343 - 333 v. Chr.)

In 343 v. Chr. veroverden de Perzen voor de tweede keer in de geschiedenis Egypte, waarmee de tweede Perzische overheersing, ook wel de 31e Dynastie een feit werd. Deze tien jaar durende periode werd gedurende ongeveer twee jaar onderbroken door de regering van de inheemse vorst Khababash, die controle lijkt te hebben gehad over geheel Beneden-Egypte. De Perzische overheersing werd door de Egyptenaren als onderdrukkend ervaren, wat ertoe leidde dat de inval van de Macedonier Alexander de Grote in 332 v. Chr. als een bevrijding van Egypte werd gezien.

Ochus (Artaxerxes lll) (343-338); Arses lll (338-336); Darius lll Codomannus (335-332)

Verovering door Alexander de Grote (333 - 323); Het rijk der Ptolemaeën (323 - 282 v. Chr.)

laatst bijgewerkt: 30-06-03

colofon