2521

Europa (300 - 100 v. Chr.)

 Europa (400 - 300 v. Chr.)

Vanaf 280 v. Chr. teisterden de Kelten (Galliërs) uit West-Europa het Thracische gebied en de Griekse steden langs de kust. Bij Delphi werden zij door de Grieken tegengehouden (279). Vervolgens vielen de Kelten Klein-Azië binnen en stichtten daar het koninkrijk Galatië op het vroegere grondgebied van de Phrygiërs.
Uiteindelijk heersten de verschillende Keltische stammen over een gebied, dat zich uitstrekte van de hoogvlakte van Anatolië tot op de Britse eilanden en het Iberisch schiereiland. Naar het noorden toe was de opmars van de Kelten eigenlijk nog het minst indrukwekkend. Misschien vonden zij dat daar te weinig te halen valt en bovendien stootten zij daar al spoedig op de Germanen. In ons land kwamen de Kelten niet verder dan Brabant.

In 217 v. Chr. arriveerden de eerste Romeinen op het Iberische schiereiland. Na een bloedige strijd werden de Iberiërs overwonnen. Zij zouden nog twee eeuwen lang bittere strijd voeren tegen de Romeinse onderdrukkers. In de 1e eeuw v. Chr. zouden zij door Keizer Augustus definitief worden onderworpen.
In de 2e eeuw v. Chr. luwde de Keltische expansie. Ze kregen volgens de Romeinen een "geciviliseerde" urbane levenswijze en versmolten langzaam met de Romeinen of Germanen. 

Een geweldige overstroming verdreef de Kimbren (Cimbren), een West-Germaanse stam en de nauw aan hen verwante Teutonen ca. 120 v. Chr. uit hun oorspronkelijke woongebieden in Jutland en Sleeswijk Holstein (Himmerland, Noord-Jutland). Samen met de Ambrones (Ambronen, Amburonen) trokken zij dwars door Germanië naar de Donau. In 113 v. Chr. bereikten zij de Romeinse vazalstaat Noricum. De Romeinen meldden dat er in Italië geen plaats voor hen was en boden gidsen aan die ze naar Zuid-Duitsland zou begeleiden. Dit was echter een valstrik.

De Romeinen vielen de Kimbren aan en dit leidde tot de slag bij Noreia (de hoofdstad van Noricum, de huidige stad Neumarkt). De Romeinse opzet mislukte echter de Kimbren wonnen de slag en het Romeinse leger zou volledig vernietigd zijn, als niet een ontzagwekkend onweer was losgebarsten. De Kimbren beëindigden de strijd nu Donar zalf zich ermee ging bemoeien.

Via Helvetië bereikten de Kimbren, vergezeld van de Teutonen en Amburonen ca. 110 v. Chr. Zuidoost-Gallië en in 105 v. Chr. stonden ze opnieuw tegenover de Romeinse legers. In de slag bij Aurasio (Orange) leden de Romeinen wellicht hun grootste nederlaag in de geschiedenis. Van een leger van 80.000 legionairs en 40.000 man hulptroepen overleefden er naar beweerd werd slechts 10.

Na deze overwinning lag het Romeinse rijk volledig ontredderd, maar de Kimbren en Teutonen trokken Italië niet binnen. In plaats daarvan trokken zij naar Spanje, waaruit de Iberiërs hen weer in 103 v. Chr. verdreven. Ze keerden terug naar Gallië. In verbond met de Helvetiërs en de in Gallië achtergebleven Teutonen trokken de Kimbren plunderend op Noord-Italië af. Het waren de Teutonen en de Amburonen die voor het eerst weer de Romeinen tegen kwamen in de slag bij Aquae Sextiae ( Aix en Provence) (102 v. Chr.). Intussen had de Romeinse bevelhebber Gaius Marius enkele legerhervormingen doorgevoerd. 
Eerst verslogende Romeinen de Amburonen en wisten daarna de Teutonen uit te dagen tot een zinloze bestorming van de op een superieure positie opgestelde Romeinse troepen. Uiteindelijk was het de hete middagzon die de Teutonen fataal werd. Door de Romeinen werden ze afgeslacht.  De Kimbren trokken nu over de Alpen Italië binnen, doch ook zij werden door de Romeinse troepen afgeslacht in de slag bij Vercellae (Vercelli) in de Po-vlakte (101 v. Chr.). Met deze overwinningen was het Germaanse gevaar voor een halve eeuw bezworen. De in Jutland achtergebleven Kimbren werden later door Tiberius aangetroffen en overgehaald een gezantschap naar keizer Augustus in Rome te zenden.
Tussen 110 - 106 v. Chr. werden de Scythen verslagen door de Pontische koning Mithradates de Grote. Het Zwarte Zeegebied werd daarna geleidelijk binnen Romeinse invloedssfeer getrokken.

Links: "Slag bij Vercellae", schilderij van Tiepolo

Europa (100 - 51 v. Chr.)

laatst bijgewerkt: 12-03-05

colofon