1403

Hellenistische rijken (323 v. Chr. - 31 v. Chr.)

Alexander de Grote (336 - 323 v. Chr.)

Klik hier voor het frame van de pagina

 Na de dood van Alexander III ("de Grote") in Babylon (323 v. Chr.), ontstond er al snel een opvolgingsconflict, waarbij besloten werd dat Alexanders pasgeboren zoon (Alexander IV) en zwakzinnige halfbroer van zijn vader Philippus Arrhidaeus III hem zouden opvolgen. Alexanders zoon was nog te jong om te heersen. Zij werden gesteund door een soort driemanschap, bestaande uit de Macedonische generaals Antipater (Antipatros), Perdiccas en Craterus), dat de centrale macht zou beheren. In werkelijkheid hadden ze echter weinig macht, omdat de provincies toegewezen werden aan weer andere generaals (diadochen).

Lysimachos kreeg het bestuur over Thracië en het noordwesten van Klein-Azië. In 306 v. Chr. nam hij de titel van koning aan.  Het rijk van Lysimachus (306 - 200 v. Chr.) Ptolemaios had zich al meester gemaakt van Egypte nadat de daar door Alexander aangestelde gouverneur Cleomenes van Naukratis in onduidelijke omstandigheden door Ptolemaeus was vermoord. Het rijk van Ptolemaios (Egypte) (323 - 282 v. Chr.). Kassandros (Cassander), de zoon van Antipatros, kreeg het bestuur over het Macedonische vaderland.

Waarschijnlijk had Kassandros de hand in de moord op Alexanders moeder Olympias (316 v. Chr.) en Alexanders echtgenote Roxane met haar zoontje, Alexander IV, (310 v. Chr.).

Seleukos l Nikator regeerde over een groot deel van Klein-Azië, Syrië en een uitgestrekt gebied in het oosten tot aan India. Het rijk der Seleuciden (300 - 200 v. Chr.). Van Philippus lll Arrhidaeus hadden de diadochen al gauw geen last meer. Deze werd in 316 v. Chr. vermoord door Alexanders moeder Olympias.

Alexander lV groeide aanvankelijk op onder toezicht van de rijksbestuurders Perdiccas en Polyperchon en in 316 v. Chr. kwam de 6-jarige Alexander onder toezicht te staan van Kassandros. Toen de jonge prins in handen van zijn grootmoeder Olympias dreigde te vallen, liet Kassandros hem in 311 v. Chr. vermoorden.

Links : De rode lijn geeft de grenzen aan van het rijk van Alexander de Grote. Het groene gebied omvat het rijk van Ptolemaeëus, het gele gebied het rijk van Seleukos, het paarse gebied het rijk van Lysimachos en het rose gebied het rijk van Kassandros

In het oosten viel een deel in handen van het Indiase rijk Kushana.
Antigonos (Antigonus) - bijgenaamd Monophthalmus (= de Éénoog) - was in 333 v. Chr. door Alexander aangesteld als satraap van Phrygië. Samen met zijn zoon Demetrius Poliorcetes. probeerde hij het rijk van Alexander onder zijn heerschappij te herenigen. In een hardnekkige strijd breidden zij hun macht uit over geheel Klein-Azië.

In 322 maakte hii een einde aan het machtsstreven van Eumenes van Kardia (secretaris van Philippos ll en Alexander van Macedonië) en in 321 werd - nadat hij het opperbevel over het leger had gekregen naast zijn satrapieën in het zuiden van Klein-Azië - bij het verdrag van Triparadisus Kassandros zijn adjunct. Rond 310 v. Chr. stichtte hij de stad Antigoneia die zou bekend staan onder haar latere naam Nicaea.

Antigonos' machtsstreven leidde natuurlijk tot  grote weerstand bij de diadochen Kassaldo's, Ptolemaeeus, Seleukos en Lysimachos, die zich samen in een vijandelijke coalitie hadden verenigd. Het eindresultaat was een langdurige oorlog: de zgn. Diadochenoorlog, 315 - 311 v. Chr.).

In 311 v. Chr. kwam er weliswaar een vredesverdrag tot stand, maar Atigonos probeerde al gauw zijn vroegere rivalen één voor één uit te schakelen. Nadat hij zich samen met zijn zoon Demitrios Poliorketes tot koningen (306) hadden verklaard, besloot de coalitie van Atigonos' tegenstanders aan zijn macht voorgoed een einde te maken. 

In 301 v. Chr. werd de beslissende strijd gestreden bij Ipsos. Antigonos werd verslagen en sneuvelde op 81-jarige leeftijd op het slagveld.

Aan de plannen van zijn zoon Demetrius (Demetrios) I (bijgenaamd Poliorcetes (= Stedendwinger wegens zijn aandeel in een belegering van de stad Rhodos in 304 v. Chr.) was na deze nederlaag tevens definitief een einde gekomen. Het rijk moest opnieuw verdeeld worden. Kassandros kreeg het bevel over Macedonië, maar na zijn dood in 294 v. Chr. wist Demitrios, na een stormachtige loopbaan, het koningschap over Macedonië te verwerven. In 287 v. Chr. verloor hij echter opnieuw zijn koninkrijk, omdat zijn muitende soldaten overliepen naar Lysimachus en Pyrrhus, die Macedonië binnenvielen. Zijn laatste levensjaren bracht Demetrius Poliorcetes in gevangenschap door bij Seleucus I, waar hij zich in 283 het leven benam. Zijn zoon Antigonus Gonatas zou na jarenlange strijd de troon van zijn vader heroveren.

laatst bijgewerkt: 29-08-04

Macedonië en Griekenland

colofon