3904

Het rijk der Ptolemaeën (51 - 31 v. Chr.)

  Het rijk der Ptolemaeën (116 - 51 v. Chr.)

Cleopatra Vll en Ptolemaeus Xlll (51-47)

In Egypte kwam in 51 v. Chr. Cleopatra Vll uit het Huis der Ptolemeeën op 18-jarige leeftijd samen samen met haar broer Ptolemaeus Xlll aan de macht. Maar al gauw werd duidelijk dat de twee niet erg goed met elkaar overweg konden. In 51 werd Cleopatra door haar regenten verdreven.
Direct na de aankomst van Julius Caesar in Egypte (48) arrangeerde zij een ontmoeting. 

Het verhaal gaat dat zij zich gewikkeld in Oosters tapijt bij hem liet afleveren; een succesrijke introductie, want Caesar werd onmiddellijk op haar verliefd en schonk haar een zoon (Caesarion; zomer 47) én de overwinning in de burgeroorlog die zij met haar broer Ptolemaueus Xlll uitvocht. 

Cleopatra Vll  en Ptolemaeus XlV (47-44)

Na deze overwinning herstelde Julius Caesar Cleopatra, nu samen met haar tweede broer, Ptolemaeus XlV op de troon. De verovering van Alexandrië door Julius Caesar (47 v. Chr.) betekende het einde aan de (eerste) bloeitijd van deze stad. 

Na de moord op Julius Caesar (44) keerde Cleopatra naar Alexandrië terug, en vergiftigde (naar men aanneemt) haar medekoning. Van 44 tot 30 regeerde zij samen met haar zoon Ptolemaeus XV Cesarion.

In 41 v. Chr. ontmoette Marcus Antonius in Tarsus Cleopatra en liet zich, net als zeven jaar eerder Julius Caesar, door haar verleiden. Zij werd zij minnares. Na een tijd van verwijdering trouwde hij met haar (37 v. Chr.). Zij schonk hem drie kinderen, Antonius huldigde haar bovenmate en legde door rijke schenking van titels en provincies de grondslag voor een groot oosters rijk. Het leed geen twijfel dat het uiteindelijke doel was de heerschappij over het gehele Romeinse Rijk met Alexandrië als hoofdstad. Antonius' overspel kostte hem zijn goede naam in Rome. 

In 32 v. Chr. kwam het tot een definitieve breuk tussen Octavianus (de latere keizer Augustus) en Antonius en verklaarde de Senaat Cleopatra de oorlog.

In de slag bij Actium (31 v. Chr.) vluchtte Cleopatra als eerste, nog voor het pleit beslecht was, gevolgd door Antonius. In deze slag werd de nagenoeg de gehele Egyptische vloot van 230 schepen vernietigd. Zeeoorlogen zouden na Actium nooit meer dezelde zijn: de logge, met honderden roeiers uitgeruste mammoetschepen van Antonius waren in de strijd lang niet zo effectief gebleken als de kleinere, wendbare schepen van zijn tegenstander.] Nadat zij nog getracht had ook Octavianus voor zich te winnen, pleegden Marcus Antonius en Cleopatra zelfmoord. Egypte werd door Octavianus geannexeerd. 

Cleopatra is de geschiedenis ingegaan als belichaming van de Oriënt en symbool van het eeuwig vrouwelijke. In werkelijkheid was ze een meedogenloze, puur Griekse intrigante die de "mysteries van het Oosten" gebruikte om Romeinse veldheren voor haar karretje te spannen. Cleopatra was van zuiver Macedonische afkomst. Van de traditionele culturele "apartheid" van de Ptolemaeën week zij slechts af doordat zij behalve haar moedertaal ook het Egyptisch (evenals vele andere oosterse talen) sprak en doordat zij zich als Isis, als dochter van de zonnegod Ra liet vereren. Caesarion liet zij Horus noemen. Zij was een bijzonder intelligente en heerszuchtige vrouw en haar liefdesrelaties met Romeinse voormannen dienden uitsluitend haar politieke ambities.

Egypte (31 v. Chr. - 641 n. Chr.)

laatst bijgewerkt: 16-06-02

colofon