6031

Frankrijk (1200 - 1223)

  Frankrijk (1180-1200)

Philippe ll Auguste (1180-1223)

Bij de vrede van Goulet (22 mei 1200) kwam er een eind aan de opvolgingsstrijd tussen Jan zonder Land en Arthur van Bretagne. Daarbij moest Jan enkele gebieden prijsgeven. De vrede van Goulet was echter slechts een korte wapenstilstand. Jan werd wegens een huwelijkskwestie gedaagd voor het koninklijk hof van Frankrijk en, op zijn weigering, van zijn Franse lenen vervallen verklaard. Samen met Arthur van Bretagne heropende Philippe ll Auguste de vijandelijkheden. Op 1 augustus 1202 viel Arthur in handen van de Engelse koning, waarna deze op 3 april 1203 te Rouen werd gewurgd.

rechts: Jan zonder Land

 

Vervolgens durfde Filips het aan om de Engelse burcht Gaillard in een nauwe bocht van het Seinedal, nabij Rouen aan te vallen. Dankzij list en een goede voorbereiding lukte het hem deze burcht in te nemen, waarna de weg naar Normandië vrij lag. In 1204 was de streek weer in het bezit van de Franse Kroon. Van heel het continentale Anglo-Angevijnse rijk bleven na het verlies van Normandië enkel nog Aquitaine en enkele delen van Poitou over.
Toen in de zomer van 1201- een half jaar na de geboorte van haar kind - Agnes van Meran, overleed "beloonde" paus Innocentrius lll Filips ll Augustus voor de "toewijding die hij aan hem had betoond en de zuiverheid van zijn geloof" door de twee kinderen van Agnes (een zoon en een dochter) wettig te verklaren, wat Filips goed uitkwam in verband met komende huwelijksonderhandelingen. Ondertussen hield Filips nog wel zijn wettige echtgenote - Ingeborg - opgesloten in een kasteel. In een meeslepende brief aan de paus, smeekte zij hem "het haar niet als echtbreuk aan te rekenen, wanneer zij - een weerloze vrouw - gedwongen werd toe te geven aan de bedreigingen en het geweld van haar ruwe bewakers." Bij de echtscheidings onderhandelingen die volgden hield Ingeborg voet bij stuk en weigerde de streng gelovige Ingeborg in te stemmen.

Jan zonder Land weigerde aan het Franse hof manschap te komen doen, waarop Filips ll Augustus alle Engelse leenbezittingen op het Franse continent liet confisqueren (1202).

In de lente van 1213 maakte Filips ll Augustus - tot ieders verrassing - bij het huwelijksfeest van zijn dochter in Soissons bekend, dat hij had besloten - na 20 jaar van Ingeborg te zijn gescheiden - weer met haar wilde samenleven. Waarschijnlijk beoogde Filips daarmee het misnoegen tussen hem en het volk weg te nemen.

 

Op 13 oktober 1206 werd een bestand gesloten van twee jaar gesloten tussen Filips ll Augustus en de Engelse koning Jan zonder Land. Inmiddels geraakte Jan, naar aanleiding van de verkiezing van de aartsbisschop van Canterbury, Steven Langdon, in zulke moeilijkheden met de Engelse kerk, dat paus Innocentius lll in maart 1208 Engeland onder interdict plaatste. In 1209 werd Jan in de ban gedaan en in januari 1213 van de troon vervallen verklaard. Filips ll Augustus werd met de uitvoering van het vonnis belast. 

Op 15 mei 1213 verklaarde Jan zich echter vazal van de Heilige Stoel en maakte zodoende Innocentius lll van vijand tot bondgenoot. Philippe Auguste moest niet alleen afzien van zijn voorgenomen invasie, maar werd nu op zijn beurt bedreigd met een inval van de Engelse koning, bij wie zich de Duitse koning Otto lV en Ferrand van Portugal, de graaf van Vlaanderen en Henegouwen en tal van andere rijksvorsten hadden gevoegd, met het doel Philippe Auguste van zijn troon te verjagen.

Bij Bouvines (13 km ten zuiden van Lille in Noord-Frankrijk behaalde de Franse kroonprins Louis op 27 juli 1214 een geweldige overwinning op dit gezamenlijk leger. Dit betekende het einde van Jans heroveringsplannen. Vanaf dat moment was Frankrijk de machtigste staat in Europa. Op 18 september 1214 werd te Chinon een nieuwe wapenstilstand gesloten.

links: In de kerk Saint-Pierre in Bouvines herinnen 21 glas-in-lood-ramen van 8 meter hoog aan deze slag. Zij werden vervaardigd tussen 1887 - 1906.

In 1215 veroverden de Engelsen La Rochelle.

Frankrijk (1223 - 1271)

laatst bijgewerkt: 01-08-06

colofon