2733

De Lage landen (768 - 800)

Lage landen 734 - 768 Frankische Rijk (768 - 814); Boerendorp in de tijd van Karel de Grote

In het laatste deel van de oorlogen die Karel de Grote voerde tegen de Saksen (775-785) was oostelijk Groningen meer dan eens het toneel van de strijd. Tot twee keer toe, voor het laatst in 778 werd de kerk van Deventer door de Saksen verwoest. Widukind. de aanvoerder van de Saksen, wist ook vele Friezen in zijn verzet mee te krijgen. De Friezen vochten met de Saksen enthousiast mee in de hoop van de Franken te kunnen worden bevrijd. 

In de winter van 784-785 werd het Karolingische gezag in de kuststreken van Groningen en Friesland volkomen weggevaagd. Willibrord en andere geestelijken moesten de wijk nemen en van de Lauwers tot aan het Flie werden alle kerken in de as gelegd. Liudger, de Friese edelman-missionaris en vanuit Deventer onder de Saksen had gewerkt en te Dokkum als prediker van aanzien het zendingswerk leidde, zag geen kans het getij te keren en kon ternauwernood kon aan de marteldood ontkomen. 

Keer op keer hielden de Saksen het land in beroering. Maar de strijd verliep voor de Saksen niet gunstig. Duizenden Saksen werden krijgsgevangen gemaakt en op bevel van Karel de Grote als vergelding terechtgesteld. 

Liudger (742 - 809) was een Friese edelman, afkomstig uit het Vecht-gebied, die als zendeling - bisschop in het voetspoor van Willibrord en Bonifatius het evangelie bracht in Friesland. Geboren in het Friese gebied verkondigde hij de Friezen het evangelie in hun eigen taal. Omstreeks 790 bekeerde en genas hij de blinde, Friese bard Bernlef, die daarna zijn medewerker en voorzanger werd. Liudger kwam aan het eind van de 8e eeuw naar Dokkum, waar hij zijn eerste parochie stichtte. Van daaruit verkondigde hij het evangelie in het noorden en oosten van Friesland en zijn missiereizen strekten zich steeds verder uit. Zo stichtte hij in Münster een klooster en werd hij in 805 gewijd tot de eerste bisschop van die stad. Liudger was een man van Europees formaat. Hij studeerde in Utrecht, York, Rome, Monte Cassino (bij Napels). Hij reisde heel Europa door en werkte nauw samen met Karel de Grote. Hij wordt wel de voltooier van het werk van Willibrord en Bonifatius genoemd. Liudger wordt beschreven als een zachtmoedig en vredelievend man, maar tegelijkertijd ook vastberaden en vasthoudend.

Uiteindelijk gaf Widukind de strijd op (785). Saksen werd met Oost-Friesland ingelijfd bij het Frankische rijk en de Saksen werden onder dwang tot het Christendom bekeerd. Duizenden Saksen, die zich niet aan Karels gezag wilden onderwerpen, namen de vlucht naar Denemarken. De Friezen werden voor hun deelname aan de opstand zwaar gestraft. Zij verloren het recht om de bezittingen van hun ouders te erven. Lodewijk zou hun dit recht later weer teruggeven, waarvoor de Friezen hem héél dankbaar waren. Sindsdien waren de Friezen hun Frankische vorst zéér toegedaan. 

Er is niet veel bekend over de Lage Landen ten tijde van Karel de Grote. De hoeveelheid bewaard gebleven informatie over het gehele Nederlandse grondgebied in die dagen blijft beperkt tot wat inventarislijsten, en vermeldingen van de belangrijkste handelssteden Dorestad, Tiel, Domburg en nog een paar plaatsen. De streek Wieringen, de Pago Wirense of Wironi wordt echter verrassend vaak genoemd. Hieruit kunnen we afleiden dat Wieringen in vroeger tijden veel belangrijker is geweest dan het nu is.

Lage landen 800 - 900

laatst bijgewerkt: 09-10-03

colofon