5752

Het Kievse Rusland (900 - 1015)

Rusland (400 - 900) 

In het Kievse Rusland maakten de van oorsprong Scandinavische Rurikovitsjen en hun gevolg (de droezjina) zich weldra de Slavische cultuur eigen. Tot in de twaalfde eeuw zouden zij betrekkingen onderhouden met Scandinavië. Vanaf 912 staat het Kievse rijk onder Slavische leiding.

Onder de opvolgers van Oleg nam de Varjagische heerschappij over het uitgestrekte rijk, ondanks tijdelijke tegenslagen vastere vormen aan, waarbij de van oorsprong Scandinavische bovenlaag van gevolgslieden-krijgers door de Slavische bevolking snel werd geassimileerd. Voor de opbouw van de Russische staat was verder van groot belang dat de verering van de stam godheden van de Slaven plaats maakte voor een uniforme staatseredienst.

Igor van Kiev (912-945) 

Van de Varangse knjaz (prins) Igor of Ingvar; ook wel Igor de Oude genoemd, was een van de eerste vorsten van het Kievse Rijk waarvan met enige zekerheid kan worden gesteld dat hij echt heeft bestaan en geen legendarisch figuur was. De Nestorkroniek vermeld verder weinig over hem. Er is gespeculeerd dat de kroniekschrijver(s) ervoor kozen om zijn regering uitgebreid te beschrijven, aangezien het Kievse Rijk in die tijd werd gedomineerd door de Chazaren. Een vermelding in de kroniek dat hij de zoon was van Rurik wordt op chronologische gronden ook in vraagstelling gebracht. Igor onderwierp de Slavische Drevljanenstam in 914 en liet hen schatting betalen. Het jaar daarop wist hij als eerste Kievse vorst vrede te sluiten met de machtige Petsjenegenstam, maar raakte in 920 opnieuw in oorlog met hen.

In 941 trok Igor met een grote vloot naar de stad Byzantium in een poging de stad te veroveren. Het Kievse leger verwoestte de ommelanden van Constantinopel , maar het Byzantijnse leger wist de vloot grote schade toe te brengen met Grieks vuur. Met dit wapen, een Byzantijnse uitvinding, waarmee een stroom brandende vloeistof over enige afstand kon worden gespoten, werd Igors vloot verdreven, waarna Igor zich terugtrok. 
De Byzantijnse vorst Constantijn (Constantinos) Vll liet daarop waarschijnlijk de gunstige handelsverdrag met de Vangariërs verbreken. Igor trok daarop in 944 opnieuw naar de stad, naar verluidt om de privileges van het oude handelsverdrag opnieuw af te dwingen. De Byzantijnen stuurden een delegatie die het verdrag hernieuwde, maar de privileges waren minder positief voor de Vangaarse handelaren als daarvoor. De tekst van het verdrag is vermeld in de Nestorkroniek. Hierdoor werd het Kievse Rijk ook geopend voor christelijke invloeden.

In 913 en 944 plunderden de Rus de Arabieren in de Kaspische Zee en belegerden de hoofdstad van Kaukasisch Albanië (nu grondgebied van Azerbeidzjan). Het is niet bekend of Igor iets van doen had met deze veldtocht of dat het hier ging om een onafhankelijke groep Varangiërs.

Igor werd gedood bij het inzamelen van de verschuldigde schattingen van de Drevljanenstam in 945, wat weer werd gewroken door zijn vrouw; Olga van Kiev. De Nestorkroniek wijdt zijn dood aan zijn eigen extreme hebberigheid, door te zeggen dat Igor al voor de tweede keer de schatting ophaalde in die maand. Zeker is dat Igor een verhoging wilde van de schatting en gedood werd bij een veldtocht tegen de Drevljanen. Zijn zoon Svjatoslav werd bij de dood van Igor niet meteen heerser over het Kievse Rijk, daar Igor's vrouw Olga het regentschap eerst op haar nam tijdens zijn minderjarigheid.

Olga van Kiev (945 - 963)

Volgens de nestorkroniek is ze in 879 geboren, maar dat zou betekenen dat zij haar zoon Svjatoslav op 65-jarige leeftijd het leven zou hebben geschonken, wat niet erg waarschijnlijk lijkt. Volgens de overlevering was zij in 903 met de toekomstige grootvorst Igor van Kiev getrouwd. Na de moord op Igor door de Drevljanen in 945 liet zij wreken door verschillende veldtochten. Zo zou zij bij Igor's grafheuvel 5000 Drevljanen ter dood brengen en bij andere gelegenheden verscheidene leden van dit volk levend verbranden. Ook zou ze de hoofdstad van de Drevljanen, het huidige Korosten in de as leggen. Na de dood van Igor werd zij regentes voor haar zoon Svjatoslav I

Grootvorstin Olga was de eerste heerser van het Kievse Rijk dat zich tot het Christendom liet bekeren. Omstreeks 955 werd ze in Constantinopel gedoopt en kreeg ze de naam Helena, naar de keizerin Helena Lecapena. De ceremonies rondom haar doop, werden minutieus beschreven door keizer Constantijn VII. In 959 vroeg ze keizer Otto I een bisschop te benoemen voor het Kievse Rijk om zo de christianisering te bespoedigen. Omdat echter alleen de paus een bisschop kan benoemen, kreeg haar verzoek geen gevolg. Toch stuurde Otto de monnik Adalbert van Maagdenburg naar het missiegebied. Echter zonder veel succes. Juist in die tijd herwon het heidendom weer aan grote populariteit. Rond 987 hadden Byzantijnse pogingen meer succes. Olga werd in 1547 door de Russisch-Orthodoxe kerk heilig verklaard vanwege haar pogingen het christendom in haar rijk te verspreiden. Het lukte haar echter niet haar eigen zoon Svjatoslav te bekeren. Olga's kleinzoon Vladimir maakte van het christendom uiteindelijk de staatsreligie.

Rusland (962 - 978)

Gemaakt: 09-01-08

colofon