161

Agnotozoa

Dierenrijk Agnotozoa

Naast de Metazoa vormen de Agnotozoa het tweede onderrijk binnen het Dierenrijk.

Agnotozoa hebben geen volledig gedifferentieerde weefsels maar wel afzonderlijke lagen van verschillende celtypen. Het gaat om kleine wormvormige dieren met twee levensstadia, het één parasiterend in darm- en nierbuizen van diverse kleine zeedieren en het ander vrijlevend.

Het onderrijk is te verdelen in drie stammen. Voor ieder ervan geldt dat het vrijlevende stadium een lichaam heeft dat is opgebouwd uit aparte cellen, met aan de buitenzijde een ongedifferentieerde laag cellen met trilharen en daarbinnen geslachtscellen. Voor de Orthonectida geldt verder dat het vrijlevende stadium een metamere lichaamsbouw heeft en dat de parasiet als veelkernig Plasmodium voorkomt in gewervelden, terwijl Rhombozoa tijdens het parasitaire stadium juist uit aparte cellen zijn opgebouwd en voorkomen in inktvissen. De Placozoa tot slot vormen waarschijnlijk de primitiefste groep.

Agnotozoa - Wikipedia

Over de verwantschap van de Placozoa met andere stammen van het Dierenrijk bestaat nog onduidelijkheid. Uiterlijk lijken ze op een kruising tussen een amoebe en een platworm. Er zijn niet meer dan vier verschillende celtypen. Soms worden de Placozoa bij de Mesozoa of Agnotozoa en soms dan weer bij de Parazoa ingedeeld. Om deze discussie enigszins te ontwijken wordt hen ook wel eens een eigen onderrijk toegekend, de Phagocytellozoa, deze naam is een verwijzing naar fagocytose, een proces dat ze gebruiken om voedsel op te nemen.

De hele stam bestaat uit slechts één soort, Trichoplax adhaerens, hoewel er sprake is van een tweede soort, Treptoplax reptans. Deze laatste is na de beschrijving in 1896 nooit meer waargenomen, en aan het bestaan wordt getwijfeld.

In het Nederlands wordt ook wel de term plakdiertjes gebruikt, maar het is niet duidelijk of dit slaat op de stam, de familie of het geslacht van de ene bekende soort, niet dat dit echt uitmaakt zolang er geen nieuwe geslachten of families worden bevestigd.

Trichoplax adhaerens werd in 1883 door de Duitse zoöloog Franz Eilhard Schulze ontdekt in een zeewateraquarium van het Zoölogisch Instituut in Graz. Lange tijd werd verondersteld dat het een larve van neteldieren (Cnidaria) was, concreet van Eleutheria krohi. Onderzoek van Karl Gottfried Grell in de jaren 1970 wees uit dat het een aparte soort was die zelfs in een eigen phylum werd geplaatst, naast alle andere dieren.

T. adhaerens is ook in het wild op allerlei plaatsen aangetroffen en vertoont een grote genetische variatie. Het is mogelijk dat het om meerdere soorten gaat.

Placozoa - Wikipedia

Laatst bijgewerkt: 26-01-07

colofon