2418

Maya

Egypte - Toetanchamon (1419 - 1295 v. Chr.)
Maya verwierf onder farao Toetanchamon (1333-1325 v. Chr.) het hoge ambt van "opzichter van het schathuis", ofwel minister van financiën. Daarnaast had hij ook de supervisie over het "departement van openbare werken" en daarmee over de aanleg van het in 1922 in het Dal der Koningen bij Luxor teruggevonden koningsgraf. In dezelfde tijd begon hij vermoedelijk ook met de constructie van zijn eigen graf bij Sakkara, het grafveld van de noordelijke hoofdstad Memphis, 30 km ten zuiden van Kaïro, waar alle notabelen van deze tijd werden bijgezet. 
Het graf van Maya en zijn vrouw Merit werd tussen 1986 en 1988 door een Brits-Nederlandse expeditie van het Leidse Rijksmuseum van Oudheden en de Egypt Exploration Society uit London o.l.v. Geoffrey Martin en de Groninger Egyptoloog Jaap van Dijk.werd blootgelegd. Na 12 jaar intensief zoeken, waarbij ook het graf van Horemheb werd blootgelegd, ontdekten zij het graf van Maya op 8 februari 1986. 
Het graf werd reeds in de Oudheid herhaaldelijk geplunderd. In de moderne tijd moeten het de dorpelingen van Sakkara geweest zijn die hier een drietal schitterende grafbeelden wegsleepten, die in 1829 in het Leidse Museum van Oudheden belandden en daar nog steeds tot de grootste schatten behoren. 
  De graven van Sakkara bestaan uit een bovengronds gebouwde graftempel (waar voedsel en drank werd geofferd) en een ondergronds uitgehouwen grafkamer-complex, waar de mummie met zijn bezittingen lag. Bovengronds meette het graf van Maya 45 meter lang bij een maximale breedte van 16,5 meter. De muren waren opgebouwd van ongebakken kleisteen, op de meest in het oog vallende plekken bekleed met platen roomwitte kalksteen die van beschilderde reliëfdecoraties werden voorzien. Zoals alle graven is het monument van Maya gebouwd volgens een van oost naar west verlopende hoofdas. Wie uit het Nijldal omhoog klom om de doden te bezoeken, zag allereerst Maya's massieve kalkstenen pyloon; twee torens die nu nog drie meter overeind staan, met een doorgang daartussen. Beide wanden van de doorgang dragen schitterende reliëfplaten, die wel waren ingestort maar geheel gereconstrueerd konden worden. Links loopt een levensgrote figuur van Maya naar binnen, terwijl twee vrouwen met rijk gevlochten pruiken en geplisseerde gewaden hem tegemoet trede: voorop zijn vrouw, de zangeres van Amon Merit, daarachter zijn stiefmoeder Henoetioenoe. Maya draagt hierbij de gouden halskragen die hem door de farao waren uitgereikt. Boven zijn hoofd staat een lange tekst waarin Maya "spreekt tot de mensen die komen met de wens zich te vermaken in het Westen en te wandelen in het woestijndistrict". Maya somt de hoogtepunten van zijn carrière op en vertelt o.a. hoe hij de opdracht kreeg om nieuwe godenbeelden voor alle tempels van het land te maken, een verwijzing naar het herstel van de traditionele eredienst na de religieuze revolutie onder Toetanchamons voorganger Echnaton (Achnaton). [z. voor een verdere beschrijving van Maya's graf het krantenart. Graf van Maya blijkt uniek in dodenstad Sakkara.] 

laatst bijgewerkt: 28-02-07

colofon