7702 |
Ming-dynastie (1505-1644) |
![]() |
![]() |
Keizer Zhengde, de 10de keizer van de Ming dynastie werd geboren als Zhu Houzhao. Hij was de oudste zoon van keizer Hongzhi
Keizer Longqing was de 12de keizer van de Ming dynastie. Geboren als Zhu Zaihou was hij de zoon van keizer Jiajing.
Keizer Wanli, geboren als Zhu Yijun was de zoon van keizer Longqing. Zijn regeerperiode van 48 jaar zou de langste zijn tijdens de Ming dynastie en was getuige van het verval van de dynastie. De feitelijke macht lag bij Zhang ZuZheng, een hoge ambtenaar die onder de Wanli keizer de Grootsecretaris wordt tot 1582. Zhang Zuzheng is een erg daadkrachtig persoon. Hij rationaliseert het oude, tweemalige belastingheffing systeem en haalt zich hiermee de woede van de ambtenarij op de hals. Bovendien vergelijkt hij zijn bestuur met Qin…. een politieke zelfmoord. Na de dood van Zhang Zuzheng (1582) regeert de Wanli keizer heel passief en trekt hij zich terug uit alle besluitvorming. |
Vanaf de 16e eeuw was China een rijke maatschappij. Ze behield echter haar tradities, terwijl Europa de dynamische veranderingen van de Renaissance en de Hervorming doormaakte. Later werden zwakke keizers en corrupte rechtsofficieren uitgeschakeld door Chinese opstandelingen.
China, het mysterieuze Cathay uit de verhalen van Marco Polo, had Europa al eeuwenlang gefascineerd. Maar wanneer de eerste Portugese koopvaarder de Chinese havenstad Kanton bereikte in 1516, was de Grote Khan al lang verdwenen. |
![]() |
In zijn plaats heersten de Ming-keizers op de Drakentroon, waaruit ze de Mongolen in de veertiende eeuw hadden verjaagd. Aanvankelijk schijnen de Portugezen en later de Engelsen gespeeld te hebben met de idee van buskruitpolitiek, die zo succesvol was geweest in Afrika en India. Een Engelse plunder- en brandpoging strandde op de onbegrijpende en verontwaardigde Chinese reactie over de onbeschaamdheid van de 'zeerovers'. Want hier ging de vlieger niet op. De Chinezen waren dan misschien wel heidenen, doch zeker niet 'onbeschaafd', zelfs niet in de Europese betekenis van het woord. Want zij bezaten zelf kanonnen. Sterker, zij waren het die het buskruit hadden uitgevonden en toegepast, lang voor Europa! Net zoals ze de uitvinders waren van het kompas, de seismograaf, wijzerplaat, papier, drukkunst, papieren geld... In China zagen de Europeanen zich geconfronteerd met een onmetelijk, goed georganiseerd rijk en met bevolkingsgetallen, die hun verbeelding te boven gingen. En met een rijke, oude cultuur, waarschijnlijk wel de oudste, die de wereld ooit had gekend. Vandaar de overheersende indruk van ongehoorde stabiliteit en homogeniteit, van onveranderlijkheid en rust, ondanks de steeds terugkerende cycli van oorlog, burgeroorlog, overstromingen, natuurrampen en hongersnoden. |
![]() |
De eerste jezuïeten In 1583 arriveerde in China de Italiaanse jezuïet Matteo Ricci. Ricci was 31 jaar oud en behalve missionaris ook nog geograaf, astronoom en wiskundige. De Chinezen beschreven hem als een man met een golvende baard, blauwe ogen en een stem als een klok. In het begin werd hij met achterdocht bekeken, want zij zijn een conservatief volk met een ingeboren afkeer voor het ongewone. Toch maakte Ricci veel vrienden. "Ik ben verrukt over zijn ideeën", schreef een Chinese geleerde. " Hij is uiterst beleefd en zeer gewiekst in de discussie. Zelfs in vreemde landen bestaan er dus beschaafde mensen." Let op dat 'zelfs" Tot hun stomme verbazing ontdekten de Europeanen hier een volk dat nog chauvinistischer en meer zelfingenomen was dan zijzelf; dat notabene hén, de superieure christenen uit het in eigen ogen zo belangrijke Europa, als barbaren beschouwde! Sinocentrisme dus, tegen het Eurocentrisme van de Westerlingen. Vandaar dat de 'beleefde en gewiekste' -een deugd in Chinese ogen- Ricci voor zijn eerste 'Chinese' wereldkaart een Mechelse cartografische uitgave zodanig moest omwerken, dat China inderdaad als 'Rijk van het Midden' in het centrum van de aarde werd gepresenteerd. Ricci gebruikte zijn kennis op het gebied van de astronomie, wis- en natuurkunde om het vertrouwen van de Chinese geleerden te winnen. Om Chinese studenten te helpen bij hun studie voor de staatsexamens als ambtenaar, schreef hij een boek gebaseerd op de geheugentraining van de jezuïeten, die hij als superieur beschouwde tegenover wat in China gebruikelijk was. Bijzonder leerrijk om inzicht te verschaffen in de veeleisende opleiding van de orde! (Spence 1987) |
Zijn opvolger Adam Schall won nog meer aanzien door zijn bekwaamheid als astronoom en bracht het in 1645 zelfs tot keizerlijk mandarijn en hoofd van het bureau voor wiskunde. In 1660 riep hij een jonge Vlaamse jezuïet naar Peking om hem bij te staan. Over hem willen wij het hier tot slot uitvoeriger hebben. Niet alleen omdat hij een landgenoot was. Niet alleen omdat hij het tot Mandarijn Eerste Klas bracht en tot vertrouweling van de keizer. Maar vooral omdat deze man van uitzonderlijk formaat het levend bewijs is dat het allemaal zo anders had kunnen gaan, dat respect voor vreemde culturen meer vruchten oplevert dan buskruitdiplomatie en slavenhandel. |
![]() Na 300 jaar naderde ook voor deze dynastie echter ook het einde . De staatseunuchen , die belangrijke bestuursfunkties bekleedden in het paleis werden te machtig . Favoriete hovelingen en families bouwden grote land huizen en de verdreven boeren vormden benden van opstandelingen die naar peking opmarcheerden . De laatste ming keizer pleegde daarop zelfmoord op de kolenheuvel , gelegen vlak achter het keizerlijk paleis , de wereldberoemde " Verboden Stad " .Lang konden de boeren niet van hun overwinning geniete , daar een Mantsjoe - leger uit het noordoosten profiteerde van de chaos en in 1644 Peking veroverden . |
![]() |
![]() Laatst bijgewerkt: 16-03-06 |