466

Docodonta

Synapsida Therapsida Theriodontia Cynodontia (Procynosuchus) Theriiformes en Mammaliaformes Panthotheria , Morganucodontidae (Eotheria) Docodonta
Tot de Morganucodontidae behoort de orde Docodonta

De Docodonta leefden van het Midden-Jura tot Laat-Krijt. Ze zijn niet verwant aan de hedendaagse zoogdiergroepen en staan evolutionair gezien tussen de basale zoogdieren, zoals Morganucodon en de overige zoogdieren in. Sommige wetenschappers vinden de Docodonten dermate primitief dat ze menen dat deze dieren geen echte zoogdieren maar mammaliaformes zijn.

Docodon

Links: Stamboom van de Zoogdieren waarin te zien is dat de Morganucodontiden en Docodonta die zich hieruit hebben ontwikkeld, ver af staan van de Vroege Theria en Placentale Zoogdieren.
Uit het Midden- of Laat Jura (180-140 miljoen jaar geleden) dateert een fossiele tand die in 2001 werd gevonden bij de stad Tasch-Kömür in Kirgizië. Uit de gevonden resten blijkt dat de tand moet hebben toebehoord aan een nog onbekende soort van de groep Docodonten. Het moet een dier zijn geweest dat onder de grond leefde en veel anatomische karakteristieken deelde met de huidige mollen (Laurasiatheria). De groep van de Docodonten, die tot nu toe alleen bekend was uit Europa en Noord-Amerika, wordt gekenmerkt door een gebit met merkwaardig gevormde tanden. Ze bevatten een aantal scherpe toppen, die niet goed verklaarbaar zijn, omdat de Docodonten waarschijnlijk van zachte organismen zoals wormen en larven leefden. 
Ander voedsel lijkt, gezien hun ondergrondse leefwijze en hun minder voor plantaardig voedsel geschikte gebit, niet waarschijnlijk. Dit type tand komt niet meer voor bij de huidige zoogdieren, in het bijzonder de muizen en de mollen, die aan deze groep verwant zijn.

Naamgever van de orde Docodonta is het geslacht Docodon, dat in 1881 door Othniel Charles Marsh werd beschreven en tijdens het Laat-Jura in Europa en Noord-Amerika leefde. Andere bekende geslachten van Docodonten zijn Castorocauda, die uiterlijk en wat betreft leefwijze op een hedendaagse bever leek, en Reigitherium, de laatst bekende docodont.

De Orde Docodonta wordt onderverdeel in vier Families:  

  • Docodontidae
  • Megazostrodontidae
  • Reigitheriidae
  • Thegotheriidae

Tot de Megazostrodontidae behoort de Megazostrodon ("Enorme Ring Tand"), die bekend staat als een van de oudste zoogdieren. Het was een klein diertje, 12 centimeter lang en nog geen kilogram zwaar, maar de vondst van het Megazostrodonskelet in het Afrikaanse land Lesotho is wel van enorm belang. Fossielen van de eerste zoogdieren zijn namelijk erg zeldzaam, aangezien hun tere botjes moeilijk fossiliseren. Van Megazostrodon is echter een compleet skelet gevonden en deze laat prima zien hoe dit primitieve zoogdier er uit zag. Megazostrodon had ongeveer het uiterlijk van een spitsmuis, maar met langere achterpoten. De Megazostrodon leefde van het Laat-Trias tot het Vroeg-Jura en dit zoogdiertje jaagde waarschijnlijk 's nachts op insecten en kleine ongewervelden.

In China en Europa leefde een verwant van Megazostrodon, Morganucodon.

 

Gemaakt: 02-04-08; laatst bijgewerkt: 12-04-04

colofon