1535

Cycladen (2500 -  2000 v. Chr.)

Cycladen (2600 - 2500 v. Chr.)
Omstreeks 2500 jaar voor Chr. begint voor het Egeïsche gebied de Vroege-Bronstijd (± 2500 - ± 2000 v. Chr.). 

De Bronstijd in het Egeïsche gebied, die ± 1100 v. Chr. zou eindigen met de invoering van het ijzer, wordt onderverdeeld in drie periodes: de Vroege Bronstijd: ± 2500 - ± 2000 v. Chr., de Midden Bronstijd: ± 2000 - ± 1600 v. Chr. en de Late Bronstijd: ± 1600 - ± 1100 v. Chr. 

De prijs van de welvaart en technische vooruitgang op de eilanden van de Cycladen bestond uit grotere concurrentie en meer gevechten. Nieuwe metalen wapens gaven een nieuw en gevaarlijk tintje aan de Keros-Syros maatschappij. De dolk verscheen ten tonele en zou spoedig uitgroeien tot het bronzen zwaard: een verschrikkelijk vernietigingsmiddel en de krijger zou geboren worden. In de hoop op een waardevolle buit trokken de mannen op roof uit in de naburige nederzettingen. De steden die het doelwit vormden moesten zich verdedigen en deden dat met versterkingen. Bij een aanval drongen de bewoners samen in de citadel en konden niets anders doen toekijken hoe de plunderaars in hun dorpen huishielden, de huizen platbranden de akkers vernielden en het vee wegvoerden. Onderwijl hebben zij wellicht ook plannen gesmeed hoe en wanneer zij zelf zo'n strafexpeditie zouden houden. Het verschijnen van versterkingen op flinke schaal in de Keros-Syros periode getuigde van de toenemende dreiging van dergelijke strooptochten. Over wat er allemaal omging op de eilanden in deze tijd, tasten wij volkomen in het duister. Vormde elk eiland zijn eigen fort en werd elk ander eiland beschouwd als een potentiële roofbuit of rover, afhankelijk van zijn macht ? Waren er verbonden ? Hielden de eilandmagnaten zich bezig met de zeeroverij als middel van bestaan en versnelden zij daarmee hun eigen ontwikkeling van forten ? Of waren de eilanden vredelievende handelsgemeenschappen die trachtten in vrede met elkaar te leven en gezamenlijk probeerden de aanvallen af te slaan van anderen mensen die van verder weg kwamen ? 

De sterkte van Chalandriani op het eiland Syros tonen nog de resten van een hechte muur, met zes halfronde bastions die er met tussenruimten uitsteken. Er waren daar duidelijk plaatselijke heersers aan het werk, die in staat waren om het werk daar te organiseren en daar veiligheid voor in de plaats te bieden. Binnen de verdedigingsmuur liggen de funderingen van een wirwar van kleine gebouwen, hetgeen aanduidt dat de citadel, hoewel die maar een doorsnede heeft van ca. 45 meter, bewoond werd, wellicht in gebruik als hoofdkwartier van de aanvoerder en bescherming kon bieden aan de andere leden van de kleine omringende gemeenschap wanneer die door een aanval werd bedreigd. 

Vanaf ± 2300 v. Chr. verliep op de eilanden van de Cycladen de Keros-Syros cultuur in neergaande lijn en werd geleidelijk vervangen door de Phylakopi-cultuur

De naam Phylakopi is ontleend aan een stad op het eiland Melos. Phylakopi was opmerkelijk om twee dingen: de in de rotsen uitgehouwen graftombe werd ingevoerd op de Cycladen en het bracht de enige Cycladische nederzetting voort uit het derde millennium, die tot nu toe bekend is en die groot genoeg was om een ware stad genoemd te worden. 

Vanaf ± 2200 v. Chr. nam het aantal nederzettingen sterk af, waarschijnlijk als gevolg van de zeeroverij. Zeeroverij bloeit niet zonder rijkdom: het is een uitwas van de handel, van bekendheid met de zee, het bouwen van betere schepen en hebzucht. Zij dwingt tot ontwikkeling van minder, maar sterkere steden en geeft die steden de kracht rooftochten te organiseren. 

De nederzeting Phylakopi op het eiland Melos, gelegen aan de rand van een klip die over zee uitzag, groeide uit tot de grootste en sterkste stad van het Egeïsche gebied en telde op haar hoogtepunt enkele duizenden inwoners. Maar het eiland Melos waarop het lag, was klein en de hoeveelheid bouwland en hulpbronnen waren beperkt, waardoor de stad en de cultuur niet verder konden groeien. 
De Phylakopi-cultuur ging ± 2000 v. Chr. over in een cultuur die sterk beïnvloed werd door die van Kreta. Er zijn sporen gevonden dat de Minoërs van Kreta de Cycladeneilanden daadwerkelijk veroverd en gekoloniseerd zouden hebben. 

Kreta (2000 - 1700 v. Chr.)

Laatst bijgewerkt: 16-05-01

colofon